|
|
Ausonii
Caesares |
|
|
This text comes from an unknown edition.
I
[MONOSTICHA]
1. AUSONIUS HESPERIO
FILIO S.D.
Caesareos proceres, in quorum regna secundis
consulibus dudum
Romana potentia cessit,
accipe bis senos. Sua quemque monosticha signant,
quorum per
plenam seriem Suetonius olim
nomina res gestas vitamque obitumque peregit.
2. MONOSTICHA DE ORDINE IMPERATORUM
Primus regalem patefecit Iulius
aulam
Caesar et Augusto nomen transcripsit et arcem.
Privignus post hunc regnat Nero
Claudius,
a quo Caesar, cognomen caligae cui castra dederunt.
Claudius hinc potitur
regno. Post quem Nero saevus
ultimus Aeneadum. Post hunc tres, nec tribus annis:
Galba
senex, frustra socio confisus inerti,
mollis Otho, infami per luxum degener aevo,
nec
regno dignus nec morte Vitellius ut vir.
His decimus fatoque accitus Vespasianus
et
Titus imperii felix brevitate. Secutus frater.
Quem calvum dixit sua Roma Neronem.
3. DE AETATE IMPERII EORUM MONOSTICHA
Iulius, ut perhibent, divus
trieteride regnat.
Augustus post lustra decem sex prorogat annos.
Et ter septenis
geminos Nero Claudius addit.
Tertia finit hiems grassantia tempora Gai.
Claudius
hebdomadam duplicem trahit et Nero dirus
tantundem, summae consul sed defuit unus.
Galba senex, Otho lascive et famose Vitelli,
tertia vos Latio regnantes nesciit aestas,
......................
implet fatalem decadam sibi Vespasianus.
Ter dominante Tito
cingit nova laurea Ianum.
Quindecies saevis potitur tum frater habenis.
4. DE OBITU SINGULORUM MONOSTICHA
Iulius interiit Caesar grassante
senatu.
Addidit Augustum divis matura senectus.
Sera senex Capreis exul Nero fata
peregit.
Expetiit poenas de Caesare Chaerea mollis.
Claudius ambiguo conclusit fata
veneno.
Matricida Nero proprii vim pertulit ensis.
Galba senex periit, saevo
prostratus Othone.
Mox Otho famosus, clara set morte potitus.
Prodiga succedunt
perimendi sceptra Vitelli.
Laudatum imperium, mors lenis Vespasiano.
At Titus, orbis
amor, rapitur florentibus annis.
Sera gravem perimunt, set iusta piacula fratrem.
II
TETRASTICHA
1.
Nunc
et praedictos et regni sorte sequentes
expediam, series quos tenet imperii.
Incipiam ab
divo percurramque ordine cunctos,
novi Romanae quos memor historiae.
2. IULIUS CAESAR
Imperium, binis fuerat solemne quod olim
consulibus, Caesar Iulius optinuit.
Set brevi ius regni, sola trieteride gestum:
perculit armatae factio saeva togae.
3. OCTAVIUS AUGUSTUS
Ultor successorque dehinc Octavius, idem
Caesar et Augusti nomine nobilior.
Longaeva et
numquam dubiis violata potestas
in terris positum credidit esse deum.
4.
TIBERIUS NERO
Praenomen Tiberi nanctus Nero prima iuventae
tempora laudato
gessit in imperio.
Frustra dehinc solo Caprearum clausus in antro
quae prodit vitiis,
credit operta locis.
5. CAESAR CALIGULA
Post hunc castrensis
caligae cognomine Caesar
successit saevo saevior ingenio,
caedibus incestisque dehinc
maculosus et omni
crimine pollutum qui superavit avum.
6.
CLAUDIUS
Claudius inrisae privato in tempore vitae,
in regno specimen
prodidit ingenii.
Libertina tamen, nuptarum et crimina passus
non faciendo nocens, set
patiendo fuit.
7. NERO
Aeneadum generis qui sextus et ultimus
heres,
polluit et clausit Iulia sacra Nero.
Nomina quot pietas, tot habet quoque
crimina vitae.
Disce ex Tranquillo: set meminisse piget.
8.
GALBA
Spem frustrate senex, privatus sceptra mereri
visus et imperio proditus
inferior.
Fama tibi melior iuveni: set iustior ordo est
complacuisse dehinc,
displicuisse prius.
9. OTHO
Aemula polluto gesturus sceptra
Neroni
obruitur celeri raptus Otho exitio.
Fine tamen laudandus erit, qui morte
decora
hoc solum fecit nobile, quod periit.
10.
VITELLIUS
Vitae sors, mors foeda tibi, nec digne, Vitelli,
qui fieres
Caesar: sic sibi fata placent.
Umbra tamen brevis imperii, quia praemia regni
saepe
indignus adit, non nisi dignus habet.
11. VESPASIANUS
Quaerendi adtentus, moderato commodus usu,
auget nec reprimit Vespasianus opes.
Olim
qui dubiam privato in tempore famam,
rarum aliis, princeps transtulit in melius.
12. TITUS
Felix imperio, felix brevitate regendi,
expers civilis
sanguinis, orbis amor,
unum dixisti moriens te crimen habere:
set nulli de te, non
tibi credidimus.
13. DOMITIANUS
Hactenus edideras dominos,
gens Flavia, iustos.
Cur duo quae dederant, tertius eripuit?
Vix tanti est habuisse
illos, quia dona bonorum
sunt brevia, aeternum, quae nocuere, dolent.
14. NERVA
Proximus extincto moderatur sceptra tyranno
Nerva senex,
princeps nomine, mente parens,
Nulla viro suboles. Imitatur adoptio prolem,
quam
legisse iuvat, quam genuisse velit.
15. TRAIANUS
Adgreditur
regimen viridi Traianus in aevo,
belli laude prior, cetera patris habens.
Hic quoque
prole carens sociat sibi sorte legendi,
quem fateare bonum, diffiteare parem.
16. HADRIANUS
Aelius hinc subiit mediis praesignis in actis:
principia et finem fama notat gravior.
Orbus et hic, cui iunctus erit documenta daturus,
adsciti quantum praemineant genitis.
17. ANTONINUS PIUS
Antoninus abhinc regimen capit: ille vocatu
consultisque Pius, nomen habens meriti.
Filius huic fato nullus, set lege suorum
a patria sumpsit, qui regeret patriam.
18. M. ANTONINUS
Post Marco tutela datur, qui scita Platonis
flexit ad imperium, patre Pio melior.
Successore suo moriens, set principe pravo,
hoc
solo patriae, quod genuit, nocuit.
19. COMMODUS
Commodus
insequitur pugnis maculosus harenae,
Thraecidico princeps bella movens gladio,
eliso
tandem persolvens gutture poenas,
criminibus fassus matris adulterium.
20. HELVIUS PERTINAX
Helvi, iudicio et consulto lecte senati,
princeps decretis prodite, non studiis.
Quod doluit male fida cohors, errore probato,
curia quod castris cesserat imperio.
21. DIDIUS
IULIANUS
Di bene, quod spoliis Didius non gaudet opimis
et cito periuro
praemia adempta seni.
Tuque, Severe pater, titulum ne horresce novantis.
Non rapit
imperium vis tua, sed recipit.
22. SEVERUS PERTINAX
Impiger
egelido movet arma Severus ab Histro,
ut parricidae regna adimat Didio.
Punica origo
illi, set qui virtute probaret
non obstare locum, cum valet ingenium.
23. BASSIANUS ANTONINUS SIVE CARACALLA
Dissimilis virtute patri et
multo magis illi,
cuius adoptivo nomine te perhibes,
fratris morte nocens, punitus
fine cruento,
inrisu populi tu, Caracalla, magis.
24. OPILIUS
MACRINUS
Principis hinc custos sumptum pro Caesare ferrum
vertit in auctorem
caede Alacrinus iners.
Mox cum prole ruit. Gravibus pulsare querellis
cesset perfidiam:
quae patitur, meruit.
25. ANTONINUS HELIOGABALUS
Tune etiam
Augustae sedis penetralia foedas,
Antoninorum nomina falsa gerens?
...................
...................
|
|
|
